Draaiboek openbare ruimte Antwerpen

3-5-2017, Beleid, monitoring & organisatie; Veilige fietsnetwerken; Ontwerp en Infrastructuur, Dorps- en handelskernen; Schoolomgevingen; Woongebieden; Zones voor bedrijven en diensten

In het bestuursakkoord van de legislatuur 2007-2012 werd de ambitie geformuleerd om Antwerpen tot een aangename en leefbare stad te maken. Als resultaat hiervan werd een generiek ontwerphandboek opgemaakt: het draaiboek openbaar domein.

Het draaiboek openbaar domein formuleert de principes die de stad Antwerpen hanteert bij de ontwikkeling en aanleg van de publieke ruimte over de hele stad en haar districten. Het handboek focust onder andere op de gewenste maatvoering van het openbaar domein, maar ook op materiaal- en kleurgebruik. De ontwerpprincipes die in het draaiboek openbaar domein zijn gehanteerd, zijn geïnspireerd op vier basiswaarden: leefbaarheid, duurzaamheid, beeldkwaliteit en veiligheid.

De basiswaarde veiligheid kan in toepassing op de publieke ruimte direct gelinkt worden aan verkeersveiligheid. Het STOP-principe wordt hierbij als uitgangspunt gehanteerd. Daarbij ligt de nadruk op het bevorderen van langzaam verkeer, het stimuleren van het gebruik van collectieve vervoersmodi en het maximaliseren van het comfort voor de zachte weggebruiker. Het onnodig inboeten op comfort door een suboptimale wegverharding maakt daar deel van uit. De ontwerpprincipes in het draaiboek voor fietsers zijn gebaseerd op de normregels van het vademecum voor fietsvoorzieningen, waarin ook beton en in sommige gevallen kleinschalig materiaalgebruik genoemd worden. De ambitie van de stad Antwerpen op vlak van kwaliteit, gebruikscomfort en veiligheid richt zich op het materiaal dat deze drie kwaliteiten het beste verenigt: asfalt. Daarom werd dit als standaard geformuleerd waar enkel van afgeweken kan worden  met goede argumenten. Bovendien gaat speciale aandacht naar de overgangen, waar fietspadverhardingen stoten op bv. rijbaanasfalt. Hiervoor luidt het devies ‘goot noch boordsteen’. Bedenkingen over afwatering, die bij de keuze voor storende goten vaak een rol spelen, werden ongegrond bevonden.

 

Het handboek kwam tot stand met volgende beleidsdomeinen als partners:

  • Stadsontwikkeling : openbaar domein
  • Stadsontwikkeling : mobiliteit
  • Verkeerspolitie
  • Stadsbeheer : groen en onderhoud
  • Monitor via team Stadsbouwmeester

Het draaiboek werd opgemaakt in samenwerking met verschillende interne en externe adviesorganen (Fietsersbond, Brandweer, Jeugddienst, SW Ruimtelijk beleid, Ag  Stadsplanning, Ouderenraad Antwerpen, De Lijn, …). De volledige lijst vindt u in de fiche terug.

Dit intensieve proces heeft een kwaliteitsvol standaardboek opgeleverd met een ruim draagvlak. Door het gebruik van fiches is het draaiboek een dynamisch document en flexibel in gebruik. Fiches kunnen wijzigen of er kunnen indien nodig fiches toegevoegd worden.

Het draaiboek wordt stadsbreed gehanteerd en  toegepast bij (her)aanleg, het houdt ontwerpoplossingen in op vlak van maatvoering en uitvoering, wat een directe impact op de kwaliteitsverhoging van het ontwerp en de uitvoering van de publieke ruimte heeft. Tevens ondersteunt het de adviesformulering tijdens de goedkeuringsprocedure, onder andere in de Commissie Openbaar Domein.

Een hoge kwaliteit voor fietspaden wordt zo gegarandeerd en een gestage verbetering van de fietskwaliteit bij de hernieuwing van het stratennet is daarmee ingezet. Bovendien bewijst de stad Antwerpen dat technieken waar vaak argumenten tegen gehoord worden (‘een goot is absoluut noodzakelijk voor de afwatering’), wel degelijk haalbaar zijn.

Terug naar overzicht Terug Naar Boven