Dubbelrichtingsfietspad Sint-Pieters-Leeuw

4-12-2017, Veilige fietsnetwerken; Ontwerp en Infrastructuur, Woongebieden

De Pelikaanberg is een woonlint in een landelijke omgeving met een beperkt beschikbare breedte van 6.77m (gevel tot gevel) over een lengte van +/- 75m. Het was een voor fietsers onveilige ontbrekende schakel in de bovenlokale fietsroute tussen Halle en Lennik zonder fietsinfrastructuur met hoge snelheden van het gemotoriseerd verkeer. Er werd besloten een dubbelrichtingsfietspad aan te leggen. De ruimte voor het gemotoriseerd verkeer werd hierdoor beperkt tot 1 rijstrook over de gehele lengte van de versmalling. Om de coördinatie tussen beide rijrichtingen vlot te laten verlopen, wordt van een dynamische lichtenregeling gebruik gemaakt. Deze oplossing sluit aan op het dubbelrichtingsfietspad dat reeds op het grondgebied van Halle en Pepingen aanwezig was.

Breedte 6,77 meter

Op de Pelikaanberg bevindt zich een woonlint in een verder landelijke omgeving. De Pelikaanberg is een lokale verbindingsweg (lokale weg type I) en heeft een helling met een gemiddeld stijgingspercentage van 6,4%. Voor fietsers is dit al een significante stijging. Er is een snelheidsregime van 50 km/u van toepassing. Door de helling en de inrichting van de weg lag de snelheid echter hoger. In beide rijrichtingen werden metingen uitgevoerd waarbij de V85 boven de 60 km/u lag (dat wil zeggen: 85% van de voertuigen rijdt 60 of trager, 15% rijdt harder). De Pelikaanberg is tevens een belangrijke route voor openbaar vervoer en wordt frequent gebruikt door landbouwvoertuigen. Knelpunt op het tracé is de beperkt beschikbare breedte van 6,77 m (van gevel tot gevel) in het bovenste gedeelte van de Pelikaanberg over een lengte van +/- 75 m.

Wegversmalling en verkeerslichten 

Binnen het beperkt beschikbare profiel in het bovenste gedeelte van de Pelikaanberg diende ruimte te worden gecreëerd voor een gescheiden dubbelrichtingsfietspad, een voetpad en een rijweg die voldoende breed is voor bussen en landbouwvoertuigen. Gezien een onteigening geen optie was, werd voor een andere oplossing geopteerd, namelijk het creëren van een wegversmalling voor het gemotoriseerd verkeer. Een ingrijpende beslissing waarbij bijzondere aandacht besteed werd aan de verkeersveiligheid. Omwille van de lengte van de wegversmalling (totale lengte bedraagt +/- 100 m) waardoor automobilisten elkaar niet kunnen zien, werden dynamische verkeerslichten geplaatst die afgestemd worden op de verkeersstromen tijdens de ochtend- en avondspits en rekening houden met het openbaar vervoer.

Scheiding fietspad-rijbaan

Om te verhinderen dat gemotoriseerd verkeer toch het fietspad zou gebruiken als uitwijkstrook, werd een fysieke, verticale scheiding geplaatst tussen de rijweg en het fietspad. Er werd gewerkt met hagen en afsluitingen van wilgentakken op plaatsen waar onvoldoende ruimte beschikbaar was voor het aanplanten van hagen. Beide oplossingen bieden voldoende scheiding en sluiten aan bij het landelijke karakter van de omgeving. De dynamische verkeerslichtenregeling werd gedurende 1 week getest, waarna de inwoners van de Pelikaanberg hun bemerkingen aan het bestuur konden overmaken.

Keuze voor zwakke weggebruiker

De keuze die gemaakt werd om het gemotoriseerd verkeer een ondergeschikte rol toe te kennen ten opzichte van de zwakke weggebruikers, de fietsers en voetgangers, is opmerkelijk en niet alledaags. De ervaringen zijn echter positief: de verkeersveiligheid verbeterde voor alle gebruikers: de fietsers en voetgangers krijgen een ruimte die fysiek afgescheiden is van het gemotoriseerd verkeer, de snelheid van het gemotoriseerd verkeer in het woonlint wordt gematigd door de dynamische verkeerslichten. Het detectiesysteem van de lichten zorgt voor een vlotte regeling en maakt het mogelijk om het oponthoud (ook tijdens de spits) zeer beperkt te houden. Er zijn geen misverstanden over de voorrangssituatie in de trechter. 

Voor de bewoners vergde de situatie in het begin een aanpassing bij het verlaten van hun woning met de wagen. Door het remmen en optrekken van het gemotoriseerd verkeer wordt er meer lawaai veroorzaakt.  

Een evaluatie van het project gebeurt regelmatig: zo wordt de werking van de dynamische lichtenregeling opgevolgd en bijgestuurd indien nodig. In 2018 wordt bovendien een fietstelling ingepland.

Terug naar overzicht Terug Naar Boven